ΕΚΚΑΘΑΡΙΣΤΩΝ ΔΙΟΡΙΣΜΟΣ σε Εκκαθάριση ΑΕ απο Απόφ.Γ.Σ./2008. Διάρκεια ΠΡΟΣΩΡΙΝΏΝ ΕΚΚΑΘ. (Δικηγ.Εταιρεία ΨΑΡΑΚΗΣ ΚΕΦΑΛΑΣ αναδημ. Απόφασης)

Εκδόθηκε η υπ’ αρ. 2474/2026 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών (Διαδικασία Εκούσιας Δικαιοδοσίας), με την οποία έγινε δεκτή αίτηση του εντολέα μας, μετόχου ανώνυμης εταιρείας (Α.Ε.) για διορισμό προσωρινών εκκαθαριστών αυτής, λόγω ελλείψεως νόμιμης διοίκησης. Με την ίδια απόφαση απορρίφθηκε κύρια παρέμβαση που άσκησαν οι διορισθέντες πριν δώδεκα (12) έτη, βάσει απόφασης της Γενικής Συνέλευσης (Γ.Σ.) των μετόχων της ως άνω Α.Ε., εκκαθαριστές, με την οποία αιτούνταν την απόρριψη της ως άνω αίτησης, κρίνοντας ότι η θητεία τους είχε λήξει λόγω παρόδου της διάρκειάς της και ότι, ως εκ τούτου, συντρέχει περίπτωση έλλειψης νόμιμης διοίκησης. Ειδικότερα: • Το ιστορικό και η δικαστική αντιπαράθεση: Η εν λόγω Α.Ε. λύθηκε και τέθηκε σε εκκαθάριση με απόφαση της Γ.Σ. των μετόχων της το 2008. Με την ίδια απόφαση της Γ.Σ. εκλέχθηκαν ως εκκαθαριστές δύο πρόσωπα. Το 2025 επισπεύσθηκε αναγκαστική εκτέλεση σε ακίνητο ιδιοκτησίας του εντολέα μας από την ως άνω Α.Ε., προς ικανοποίηση φερόμενης χρηματικής απαίτησής της σε βάρος του εντολέα μας. Η Α.Ε. εκπροσωπούταν στο σύνολο των εξώδικων και δικαστικών ενεργειών (και) στο πλαίσιο της εν λόγω διαδικασίας αναγκαστικής εκτέλεσης από τους εκλεγέντες το 2008 εκκαθαριστές. Με βάση δε τις διατάξεις του καταστατικού της εν λόγω Α.Ε. η θητεία τους οριζόταν ως τετραετής και είχε λήξη, ήδη, από το 2012. Συνεπώς, κατόπιν της λήξης της θητείας τους, παρέμεναν ανομιμοποίητα στο «τιμόνι» της εταιρείας, με αποτέλεσμα να μην ασκούν νομίμως τις όποιες εξώδικες και δικαστικές πράξεις διαχείρισης και εκπροσώπησης. Ο εντολέας μας (μέτοχος μειοψηφίας της Α.Ε., κύριος ποσοστού 13% του καταβεβλημένου κεφαλαίου) με την κρίσιμη αίτηση ζήτησε, λόγω έλλειψης νόμιμης διοίκησης, τον δικαστικό διορισμό (προσωρινών) εκκαθαριστών της εν λόγω Α.Ε. με την εξουσία να προβούν σε όλες τις νόμιμες και αναγκαίες ενέργειες για την σύγκληση Γ.Σ. των μετόχων με θέμα ημερήσιας διάταξης την ανάδειξη οριστικών εκκαθαριστών. Τούτο, προκειμένου η εταιρεία να αποκτήσει νόμιμους διοικητές, για να ενεργήσουν τα δέοντα στο πλαίσιο του σκοπού της εκκαθάρισης. Κατά της αίτησης παρενέβησαν κυρίως οι τέως εκκαθαριστές, ισχυριζόμενοι ότι η θητεία τους ταυτίζεται με τη διάρκεια της εκκαθάρισης, και ότι η αίτηση ασκείται καταχρηστικά από τον αιτούντα με αποκλειστικό σκοπό την παρεμπόδιση νόμιμων εκτελεστικών ενεργειών εις βάρος του. • Η κρίση του Δικαστηρίου: Το Δικαστήριο απέρριψε την κύρια παρέμβαση των τέως εκκαθαριστών και έκανε δεκτή την αίτηση του εντολέα μας ως ουσιαστικά βάσιμη, δεχόμενο ότι υφίσταται έλλειμα νόμιμης διοίκησης που πρέπει να καλυφθεί δικαστικά, κατ’ άρθ. 786 § 1 ΚΠολΔ και 73 εδ. β’ ΑΚ. Συγκεκριμένα έκρινε ότι: Η θητεία των εκκαθαριστών δεν ταυτίζεται με τη διάρκεια της εκκαθάρισης, αλλά διέπεται αναλόγως από τις διατάξεις περί θητείας του διοικητικού συμβουλίου, σύμφωνα με τα άρθρα 167 παρ. 4 και 5 ν. 4548/2018 (προϊσχύον άρθρο 49 παρ. 7 ν. 2190/1920). Συνεπώς, δέχθηκε ότι εν προκειμένω η θητεία τους είχε λήξει μετά τη συμπλήρωση τεσσάρων ετών από την εκλογή τους, βάσει σχετικής πρόβλεψης στο καταστατικό της εν λόγω Α.Ε. περί του ανώτατου ορίου θητείας των μελών του Δ.Σ.. Συγκεκριμένα στα κρίσιμα χωρία η απόφαση αναφέρει τα εξής: «[…] Ο διορισμός εκκαθαριστών, οι οποίοι πλέον διαχειρίζονται τις υποθέσεις της ανώνυμης εταιρείας και την εκπροσωπούν δικαστικά και εξώδικα, συνεπάγεται αυτοδίκαια την παύση της εξουσίας του διοικητικού συμβουλίου, εφαρμόζονται δε ως προς αυτούς αναλόγως οι διατάξεις για το διοικητικό συμβούλιο. Αν δεν υπάρχουν εκκαθαριστές, διορίζονται με δικαστική απόφαση, η οποία δύναται να εκδοθεί στο πλαίσιο της εκουσίας δικαιοδοσίας (άρθρο 786 παρ. 1 ΚΠολΔ) και ερείδεται στη διάταξη του άρθρου 73 εδ. β’ ΑΚ περί ελλείψεως εκκαθαριστών, σε συνδυασμό με τη διάταξη του άρθρου 69 ΑΚ περί ελλείψεως προσώπων διοίκησης […] Δεδομένου ότι στο καταστατικό δεν υφίσταται ειδική διάταξη σχετικά με τον χρόνο θητείας των εκκαθαριστών, ούτε ορίστηκε τέτοιος χρόνος με την προαναφερθείσα από […]2008 απόφαση της γενικής συνέλευσης, εφαρμόζονται αναλόγως, σύμφωνα με αναφερόμενα στην προεκτεθείσα νομική σκέψη, οι σχετικές ρυθμίσεις για το διοικητικό συμβούλιο, που περιέχονται στο άρθρο 7 παρ. 1 του καταστατικού, κατά το οποίο «Το Διοικητικό Συμβούλιο εκλέγεται με μυστική ψηφοφορία από τη Γενική Συνέλευση με τριετή θητεία που παρατείνεται μέχρι την Τακτική Γενική Συνέλευση του έτους της εξόδου του. Σε κάθε περίπτωση η θητεία δεν μπορεί να υπερβεί τα τέσσερα (4) έτη…». Ενόψει τούτων, η θητεία των κυρίως παρεμβαινόντων έληξε με τη συμπλήρωση τεσσάρων ετών από την εκλογή τους, ήτοι στις […]2012, χωρίς να συγκληθεί γενική συνέλευση των μετόχων για την εκλογή νέων εκκαθαριστών. Ο ισχυρισμός των κυρίως παρεμβαινόντων ότι η ανάλογη εφαρμογή της διατάξεως του άρθρου 85 του ν. 4548/2018 περί ανωτάτου ορίου θητείας δεν συνάδει με τον σκοπό της εκκαθάρισης και ότι η διάρκεια της θητείας του εκκαθαριστή ταυτίζεται με τη διάρκεια της εκκαθάρισης, η οποία δεν μπορεί εκ των προτέρων να προσδιοριστεί, είναι απορριπτέος, δεδομένου ότι τόσο το προϊσχύσαν άρθρο 49 παρ. 7 του ν. 2190/1920, όσο και το νυν ισχύον άρθρο 167 παρ. 5 του ν. 4548/2018 παραπέμπουν, ως προς τους εκκαθαριστές, ευθέως στις διατάξεις για το διοικητικό συμβούλιο, χωρίς να εξαιρούν το ζήτημα της θητείας. Εξάλλου, η γενική συνέλευση των μετόχων παραμένει το ανώτατο όργανο της εταιρείας και κατά το στάδιο της εκκαθάρισης, ως εκ τούτου δε ασκεί έλεγχο και εποπτεία επί των εκκαθαριστών, που έχουν διαδεχθεί το διοικητικό συμβούλιο στην άσκηση της εξουσίας διαχείρισης και εκπροσώπησης της εταιρείας. Δεν υφίσταται, συνεπώς, δικαιολογητικός λόγος για τον αποκλεισμό της εφαρμογής των περί θητείας διατάξεων, μέσω των οποίων επιτυγχάνεται ο έλεγχος του διοικητικού οργάνου της εταιρείας από τη γενική συνέλευση […]». Ως προς δε τον ισχυρισμό των τέως εκκαθαριστών περί κατάχρησης δικαιώματος του αιτούντος, το Δικαστήριο τον απέρριψε, κρίνοντας ότι ο διορισμός εκκαθαριστών είναι αναγκαίος για τη σύννομη διαχείριση των εταιρικών υποθέσεων, την ολοκλήρωση των εργασιών εκκαθάρισης και τη διαφύλαξη των συμφερόντων της εταιρείας, και ότι μόνο η επαχθής για τον αντίδικο άσκηση δικαιώματος από πλευράς της Α.Ε. δεν αρκεί για τη θεμελίωση κατάχρησης, κατ’ άρθρο 281 ΑΚ. Κατ’ ακολουθίαν, το Δικαστήριο διόρισε εκ νέου τους κυρίως παρεμβαίνοντες ως εκκαθαριστές της εταιρείας με την εντολή να προβούν –εντός ορισθείσας προθεσμίας– στη σύγκληση Γ.Σ. των μετόχων με θέμα ημερήσιας διάταξης την εκλογή νέων εκκαθαριστών, δυνάμενοι να διενεργούν στο μεταξύ μόνο αναγκαίες πράξεις διαχείρισης και εκπροσώπησης στο πλαίσιο πάντα του σκοπού της εκκαθάρισης. Για συναφή ζητήματα έλλειψης νόμιμης διοίκησης και διορισμού προσωρινής διοίκησης στην Α.Ε., δείτε επίσης τα άρθρα μας «Η Προσωρινή Διοίκηση της Ανώνυμης Εταιρείας στην Πράξη», «Διορισμός Προσωρινής Διοίκησης Νομικού Προσώπου λόγω Σύγκρουσης Συμφερόντων (ΑΚ 69)» και «Οι Εξουσίες της Διοριζόμενης Προσωρινής Διοίκησης του Άρθρου 69 του Αστικού Κώδικα».